ว่าด้วยปกิณกะธรรม
และการโจษท้วงกล่าวหา

๑. ปาณาติบาตที่ไม่บาป
๒. มหายานไม่ใช่เซ็น- เซ็นไม่ใช่มหายาน
๓. ไม่มีใครเกิด-ไม่มีใครตาย
๔. ตายแล้วเกิด-ตายแล้วไม่เกิด
๕. นรกใต้ดิน-สวรรค์บนฟ้า
๖.  การเวียนว่ายตายเกิด
๗. กระแสปฏิจจสมุปบาท-ชาติ--ภพ
๘.
สิ่งที่เรียกว่า "อุปาทาน"
๙. พระอรหันต์เป็นพราหมณ์
๑๐. การแปลพระไตรปิฏก
๑๑. การจัดพุทธศาสนาให้เป็นวิทยาศาสตร์เป็นการดูหมิ่นพระพุทธเจ้า
๑๒. เรื่องกลับชาติของพระพุทธเจ้า
๑๓. พระพุทธเจ้าไม่ตาย
๑๔. ไม่มีนรก-สวรรค์
๑๕. ตกนรกทั้งเป็น
๑๖. ปรโลกอยู่ที่ไหน?
๑๗.
นรกสวรรค์-การเวียนว่ายตายเกิด เป็นเรื่องไร้สาระ?
๑๘. เทวดา-พรหม-เปรต-สัตว์นรก
๑๙. ตัวกู-ของกู-อุปาทาน-การเกิดใหม่
๒๐. ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพชาติ
๒๑. ความเร้นลับของโอปปาติกะกำเนิด
๒๒. การออกเสียง โอปปาติกะ
๒๓. พรหม ในพระคัมภีร์
๒๔. โอปปาติกะสัตว์ ไม่มี?
 

 

 

 


ในโอกาสวันล้ออายุปี พ.ศ. ๒๕๒๔ ท่านอาจารย์พุทธทาสได้แสดงธรรมในช่วงบ่ายของวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๔ เป็นส่วนหนึ่งในหัวข้อธรรมบรรยายที่ท่านตอบผู้ข้องใจ หรือ ตอบผู้โจษจ้วงท้วงกล่าวหาท่านที่มีมาในสังคมไทย.


๑๕. ตกนรกทั้งเป็น

ปรัศนี: ผู้ถามกราบเรียนถามสืบต่อไปว่า คนส่วนมากถือว่าตายแล้วจึงตกนรก หรืออบาย แต่มีบางคนที่นี่พูดว่า "ตกนรกทั้งเป็น" นี่มันเป็นนรกหรืออบายแบบไหนกันครับ?

พุทธทาส: นี่ขอให้สังเกตดูว่า ไม่ใช่แกล้งพูดกันขึ้นมาเดี๋ยวนี้และนี่ นี่มันพูดกันทั่วป่า "ตกนรกทั้งเป็น" ให้สังเกตดูว่า เขาหมายถึงอะไร ก็หมายความว่า ที่ยังเป็นๆ อยู่นี้ มันทนทุกข์เหมือนตกอยู่ในนรก ก็เลยเรียกว่า นรกทั้งเป็นอยู่นี่ มันทนทุกข์เหมือนตกอยู่ในนรก ก็เลยเรียกว่า นรกทั้งเป็น ทุกคนเคยชินมาแล้วทั้งนั้น อย่าอวดดีไปเลย ตกนรกทั้งเป็นนี่ไม่มากก็น้อย เป็นตัวอย่างของนรกสมบูรณ์ เมื่อไหร่ที่เห็นก็ได้ นรกต่อตายแล้ว หรือนรกชนิดไหนๆ ก็ได้ ไอ้นรกทั้งเป็นที่น่ากลัวกว่า เพราะมันทำอันตรายเรา นรกต่อตายแล้วยังไม่ถึงสักที แล้วก็ไม่แน่ว่าเราจะต้องตกนรก นรกหลังจากตายแล้วไม่มีปัญหา ส่วนนรกทั้งเป็นที่เป็นปัญหา ตกวันละกี่ครั้ง ไปทำเสียใหม่อย่าให้ตกเลย

อ้ายนรกทั้งเป็นที่นี่ มันเป็นสมบัติของคนที่ไม่รู้จัก พวกที่รู้จักแต่นรกต่อตายแล้ว พวกนั้นมันตกนรกทั้งเป็นอยู่ตลอดเวลาที่นี่ เพราะมันไม่รู้จักนรกชนิดนี้ แล้วมันตกอยู่ๆ มันยังไม่รู้ มันคอยเฝ้าแต่นรกต่อตายแล้ว เพราะฉะนั้น นรกทั้งเป็นนี่คือสมบัติที่มีไว้ให้พวกที่เชื่อว่า นรกต่อตายแล้ว เพราะเขาไม่ได้จัดการกับนรกที่นี่ให้ถูกต้อง เขาตกอยู่ตลอดเวลา นี่สมบัติของคนทึ่รู้จักแต่นรกต่อตายแล้ว มันต้องตกนรกทั้งเป็น อยู่ที่นี่ตลอดเวลา ... เอ้า มีอะไรเร็วๆ ...

<คำถาม ก่อนหน้า>                    <สรุปคำถามทั้งหมด>                          <คำถาม ต่อไป>

 

คัดบางตอนจากหนังสือดอกโมกข์ ฉบับพิเศษ พุทธทาสวจนา พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. ๒๕๓๙
หน้า ๒๑๐-๒๑๑