ว่าด้วยปกิณกะธรรม
และการโจษท้วงกล่าวหา

๑. ปาณาติบาตที่ไม่บาป
๒. มหายานไม่ใช่เซ็น- เซ็นไม่ใช่มหายาน
๓. ไม่มีใครเกิด-ไม่มีใครตาย
๔. ตายแล้วเกิด-ตายแล้วไม่เกิด
๕. นรกใต้ดิน-สวรรค์บนฟ้า
๖.  การเวียนว่ายตายเกิด
๗. กระแสปฏิจจสมุปบาท-ชาติ--ภพ
๘.
สิ่งที่เรียกว่า "อุปาทาน"
๙. พระอรหันต์เป็นพราหมณ์
๑๐. การแปลพระไตรปิฏก
๑๑. การจัดพุทธศาสนาให้เป็นวิทยาศาสตร์เป็นการดูหมิ่นพระพุทธเจ้า
๑๒. เรื่องกลับชาติของพระพุทธเจ้า
๑๓. พระพุทธเจ้าไม่ตาย
๑๔. ไม่มีนรก-สวรรค์
๑๕. ตกนรกทั้งเป็น
๑๖. ปรโลกอยู่ที่ไหน?
๑๗.
นรกสวรรค์-การเวียนว่ายตายเกิด เป็นเรื่องไร้สาระ?
๑๘. เทวดา-พรหม-เปรต-สัตว์นรก
๑๙. ตัวกู-ของกู-อุปาทาน-การเกิดใหม่
๒๐. ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพชาติ
๒๑. ความเร้นลับของโอปปาติกะกำเนิด
๒๒. การออกเสียง โอปปาติกะ
๒๓. พรหม ในพระคัมภีร์
๒๔. โอปปาติกะสัตว์ ไม่มี?

 

 

 


ในโอกาสวันล้ออายุปี พ.ศ. ๒๕๒๔ ท่านอาจารย์พุทธทาสได้แสดงธรรมในช่วงบ่ายของวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๔ เป็นส่วนหนึ่งในหัวข้อธรรมบรรยายที่ท่านตอบผู้ข้องใจ หรือ ตอบผู้โจษจ้วงท้วงกล่าวหาท่านที่มีมาในสังคมไทย.


๒๐. ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพชาติ


ปรัศนี: คนบางคนอธิบายว่า การอธิบายปฏิจจสมุปบาท ทั้งสายให้มีได้ในเวลาอันสั้นชั่ว ๒-๓ นาที ของการเกิดอุปาทานว่า ตัวตน โดยไม่ต้องกินเวลาคร่อมภพคร่อมชาติ ถึงสามชาตินั้นเป็นเพราะ บุคคลนั้นไม่เชื่อว่า มีอัตตาหรือวิญญาณ ที่เป็นผู้ไปเกิด นี้ท่านอาจารย์จะอธิบายว่าอย่างไรครับ? เพราะดูเหมือนเขาเจาะจงว่า ท่านอาจารย์เป็นผู้มีความเห็นเช่นนั้น

พุทธทาส: อธิบายว่าไม่มีตัวตน อย่างที่เขาพูดกัน คือไม่มีปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพ คร่อมชาตินี่เพื่ออธิบายให้ตรงตามพุทธประสงค์ ในพุทธภาษิต เรื่องปฏิจจสมุปบาท คืออธิบายให้เห็นว่าไม่ได้คร่อมภพคร่อมชาติถึงสามชาติ ว่าวงหนึ่งชั่วเวลาแวบเดียวก็ได้กว่าจะตายนี้มีปฏิจจสมุปบาทนับไม่ถ้วนว่ามีกี่วงหรือมีกี่ชาติ การอธิบายไม่ให้ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพคร่อมชาตินี้คือ การอธิบายให้ตรงตามพระพุทธประสงค์ของเรื่องปฏิจจสมุปบาท มีเท่านี้ ไม่ต้องอธิบายอะไรต่อไป...


 

<คำถาม ก่อนหน้า>                    <สรุปคำถามทั้งหมด>                          <คำถาม ต่อไป>

คัดบางตอนจากหนังสือดอกโมกข์ ฉบับพิเศษ พุทธทาสวจนา พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. ๒๕๓๙
หน้า ๒๑๘