ว่าด้วยปกิณกะธรรม
และการโจษท้วงกล่าวหา

๑. ปาณาติบาตที่ไม่บาป
๒. มหายานไม่ใช่เซ็น- เซ็นไม่ใช่มหายาน
๓. ไม่มีใครเกิด-ไม่มีใครตาย
๔. ตายแล้วเกิด-ตายแล้วไม่เกิด
๕. นรกใต้ดิน-สวรรค์บนฟ้า
๖.  การเวียนว่ายตายเกิด
๗. กระแสปฏิจจสมุปบาท-ชาติ--ภพ
๘.
สิ่งที่เรียกว่า "อุปาทาน"
๙. พระอรหันต์เป็นพราหมณ์
๑๐. การแปลพระไตรปิฏก
๑๑. การจัดพุทธศาสนาให้เป็นวิทยาศาสตร์เป็นการดูหมิ่นพระพุทธเจ้า
๑๒. เรื่องกลับชาติของพระพุทธเจ้า
๑๓. พระพุทธเจ้าไม่ตาย
๑๔. ไม่มีนรก-สวรรค์
๑๕. ตกนรกทั้งเป็น
๑๖. ปรโลกอยู่ที่ไหน?
๑๗.
นรกสวรรค์-การเวียนว่ายตายเกิด เป็นเรื่องไร้สาระ?
๑๘. เทวดา-พรหม-เปรต-สัตว์นรก
๑๙. ตัวกู-ของกู-อุปาทาน-การเกิดใหม่
๒๐. ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพชาติ
๒๑. ความเร้นลับของโอปปาติกะกำเนิด
๒๒. การออกเสียง โอปปาติกะ
๒๓. พรหม ในพระคัมภีร์
๒๔. โอปปาติกะสัตว์ ไม่มี?
 

 

 

 


ในโอกาสวันล้ออายุปี พ.ศ. ๒๕๒๔ ท่านอาจารย์พุทธทาสได้แสดงธรรมในช่วงบ่ายของวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๔ เป็นส่วนหนึ่งในหัวข้อธรรมบรรยายที่ท่านตอบผู้ข้องใจ หรือ ตอบผู้โจษจ้วงท้วงกล่าวหาท่านที่มีมาในสังคมไทย.

๙. พระอรหันต์เป็นพราหมณ์

ปรัศนี:  มีคนโจษท้วงท่านอาจารย์ว่า ได้พูดว่า พระอรหันต์ ผู้ทำสังคายนาพระวินัย ล้วนแต่เคยเป็นพราหมณ์มาก่อน จึงได้ใส่หลักลัทธิพราหมณ์ไว้ในพระไตรปิฎกเป็นอันมาก ควรจะกวาดทิ้งลงคลองเสียให้หมด ดังนี้มีข้อเท็จจริงเป็นอย่างไรครับ?

พุทธทาส: คนนี้มันขยายความเขื่องเพื่อด่าเราเพื่อประโยชน์เขาเอง เราไม่ได้ว่าทุกองค์ เราไม่ได้ว่าพระอรหันต์ชุดที่ทำสังคายนาว่าเป็นพราหมณ์มาก่อน ว่าทำสังคายนาให้เป็นพราหมณ์ไป จนพระไตรปิฎกของเราเป็นพราหมณ์ นี้เป็นไปไม่ได้

แต่พระอรหันต์แต่ในนาม บางคนรุ่นหลังที่เป็นพราหมณ์มาก่อนนั้น เขาได้อธิบายพุทธวจนะกลายเป็นพราหมณ์ไป คือ อธิบายพุทธศาสนาให้เป็นพราหมณ์ไป พระอรหันต์ชุดแรกเป็นพระอรหันต์แท้ไม่ลำเอียง ก็ไม่เรียกว่าพราหมณ์มาก่อน ถ้าพราหมณ์มาก่อนก็ทุกคนหมด แม้แต่พระพุทธเจ้าเองก็ต้องเป็นพราหมณ์มาก่อน คือเขาเป็นประชาชนอินเดีย ที่มีสติปัญญาออกบวชค้นคว้า ตรัสรู้ แล้วก็เป็นพุทธสาวก หรือเป็นสัมมาสัมพุทธ ขึ้นมา รู้ถูกต้องประชุมกัน สอบสวนคำสอนของพระพุทธเจ้าว่าเป็นอย่างนี้ๆ เป็นที่ยุติ แล้วก็ตั้งไว้เป็นพระไตรปิฎก ทีนี้ต่อมาการอธิบายพระไตรปิฎกที่เข้าใจยาก ข้อความในบาลีนั้นที่เข้าใจยากโดยบุคคลบางคน พระอาจารย์บางคน ที่เคยเป็นพราหมณ์มาแต่ก่อน ก็เลยเอาลัทธิพราหมณ์ตามความคิดเห็นของตัวใส่เข้าไปในพระบาลีนั้นโดยไม่รู้สึกตัว

ยกตัวอย่างเช่น พระพุทธโฆษาจารย์ เป็นต้น เอาเรื่องโลกบัญญัติ เรื่องโลกอย่างศาสนาพราหมณ์มาใส่เข้าในพุทธศาสนา เมื่ออธิบายคำว่า "โลกวิทู" ที่เป็นคุณบท อธิบายว่าโลกกว้างเท่านั้นยาวเท่านั้น อาทิตย์เท่านั้นอะไรเท่านี้ เรื่องของเก่าแก่บรมโบราณที่เรียกว่า ศาสนาพราหมณ์เอามาใส่ไว้ในพระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า ว่าพระพุทธเจ้าตรัสว่าอย่างนั้นๆ นี้ผู้ที่เคยเป็นพราหมณ์มาก่อน แล้วอธิบายศาสนาให้เป็นพราหมณ์ไปอีกทีหนึ่ง อย่างนี้เคยพูด

แต่ที่พูดว่าพระอรหันต์ทำสังคายนาทุกองค์ ล้วนแต่เป็นพราหมณ์มาก่อน แล้วใส่ลัทธิพราหมณ์เข้าไป นั้นไม่เคยพูด เพราะไม่เคยเข้าใจอย่างนั้น ถ้าเข้าใจอย่างนั้นก็เข้าใจเสียว่า แม้แต่พระพุทธเจ้าเองก็เคยเป็นพราหมณ์มาก่อน ก็จะสอนอย่างพราหมณ์เสียเลยไม่ดีกว่าหรือ พระอรหันต์เหล่านั้นพูดเรื่องดับทุกข์ ท่านสังคายนาในเรื่องดับทุกข์ ที่เห็นชัดว่าดับทุกข์ได้จริงอย่างไร ตามที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ ถ้ามันดับทุกข์ได้แล้ว ไม่ต้องไปพะวงว่า พราหมณ์หรือไม่พราหมณ์ ถ้ามันดับทุกข์ได้ก็ใช้ได้ นี้เป็นอันว่าไม่ได้พูดว่า พระอรหันต์ผู้ทำสังคายนาเป็นพราหมณ์แล้วใส่ลัทธิพราหมณ์ลงไปในพระไตรปิฎก แต่ได้พูดว่า พระอาจารย์รุ่นหลังบางองค์ที่เป็นพราหมณ์ได้ใส่มติของพราหมณ์ลงไปในการอธิบายธรรมในพระพุทธศาสนา มีอะไรต่อไปอีก....

<คำถาม ก่อนหน้า>                    <สรุปคำถามทั้งหมด>                          <คำถาม ต่อไป>

 

คัดบางตอนจากหนังสือดอกโมกข์ ฉบับพิเศษ พุทธทาสวจนา พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. ๒๕๓๙
หน้า ๑๙๘-๒๐๐