คำบรรยายภาพปฏิจจสมุปบาท

๔) ภาพรอบวงชั้นที่ ๓ ซึ่งมีเส้นสีแดงแบ่งออกเป็นห้องๆ รวม ๕ ห้อง ทั้ง ๕ห้องนี้ หมายถึง ภพภูมิต่างๆ ทั้ง ๕ ภพภูมิ คือ มนุษย์ภูมิ, เปรตภูมิ, นรกภูมิ,เดรัจฉานภูมิ, เทวภูมิ หรือ สวรรค์

๔.๑ ในภาพห้องที่ ๑. เริ่มต้นจากห้องบนขวา นี่คือ มนุษย์โลก หรือ โลกของมนุษย์เรา หรือ จะเรียกว่า มนุษย์ภูมิ ก็ได้ ในภพที่ ๑ นี้ มีผู้คน ประกอบ สัมมาอาชีพ ทำมาหากิน อย่างที่เป็นอยู่ ในโลกของเรานี้ มีคนหลายระดับ มีพระพุทธเจ้า ลงมาโปรด มีการทำบุญสุนทาน ประกอบพิธีกรรม ทางศาสนาของตนๆ มีการแสดงธรรม มีผู้สนใจฟังธรรม เกิด แก่ เจ็บ ตาย ล้วนเป็นไป ในภพนี้ พระพุทธเจ้า ลงมาโปรด อยู่เสมอก็จริง แต่มีคนสนใจน้อย มัววุ่นวายอยู่กับ กิน กาม เกียรติ จนลืมตัว ชีวิตเปียกชุ่ม และร้อนรน อยู่กับเหงื่อไคลดังนี้ 
แต่ถ้าหาก มนุษย์คนใด สนใจธรรม ของพระพุทธเจ้า หรือ สนใจปฏิบัติธรรม มีจิตใจเป็นมนุษย์ที่สูงพอ เขาก็จะหลุดพ้น จากอำนาจแห่งกาฬจักร หรือ สังสารจักรได้ ดังตัวอย่าง ที่เห็นในภาพ คือ เหล่าปัญจวัคคีย์ ที่รับปฏิบัติตาม คำสอนของ พระพุทธเจ้า

 "คัดจาก หนังสือดอกโมกข์ รายตรีมาส ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ สิงหาคม-ตุลาคม ๒๕๔๒"