คำบรรยายภาพปฏิจจสมุปบาท

๔.๔ ในภาพห้องที่ ๔. คือ ภพภูมิ ของ สัตว์เดรัจฉาน ภพนี้คือ โลกของเดรัจฉาน ทั้งหลาย หรือ เรียกว่า "เดรัจฉานภูมิ" ปริศนาธรรม ของภพนี้ ก็คือ โมหะ คือ โง่ หลง งมงาย มีสติปัญญา ต่ำต้อย เยี่ยง สัตว์เลื้อยคลาน หรือ สัตว์ตระกูลต่ำ ทั้งหลาย ความหมายในภาษาธรรม ของเดรัจฉานนี้ เท่ากับ ความโง่ของคน ไม่ศึกษา ไม่ฝึกฝน ปล่อยให้ชีวิต ขาดสติปัญญา อยู่ไปวันๆ อย่างที่กล่าวเป็น ภาษาชาวบ้าน ว่า กิน ขี้ ปี้ นอน "สืบพันธุ์" หรือ เสพเมถุน อย่างสัญชาติญาณ ของสัตว์ทั่วไป มีความกลัวภัยอยู่เสมอ เพราะไม่มีสติปัญญา ที่จะรู้ได้ว่า อะไรควรจะกลัว หรือ ไม่ควรกลัว พระพุทธเจ้า เสด็จลงมาโปรด เดรัจฉานภูมิ เหมือนกัน แต่แม้ว่า พระองค์ จะมีพระเมตตา แสดงธรรม ล้ำลึกเพียงไร จิตของเดรัจฉาน พอใจ หรือ จมดิ่ง อยู่กับ ความเป็นเดรัจฉาน อย่างไม่เปลี่ยนแปลง

 "คัดจาก หนังสือดอกโมกข์ รายตรีมาส ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ สิงหาคม-ตุลาคม ๒๕๔๒"