คำบรรยายภาพปฏิจจสมุปบาท

๔.๕ ในภาพห้องที่ ๕ นี้นับว่า เป็นภพภูมิ ที่สูงที่สุด คือสวรรค์ หรือ ที่เรียกว่า เทวโลก เป็นเทวภูมิ   ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย ต่างมีใจปรารถนา จะได้เกิดมาในภพนี้ เพราะมีความเชื่อมาแต่เดิมว่า เป็นแดนแห่งความสุข...

ท่านอาจารย์พุทธทาส อธิบายว่า พิจารณาดูภาพสวรรค์ให้ดีๆ ก็จะเห็นว่า ในภพภูมิของเทวดานี้ จะมีกำลังแบ่งเป็นสองฝ่าย คือฝ่ายเทวดา กับอสูร หรือ ฝ่ายสุระ กับอสุระ ทั้งสองฝ่ายนี้ สู้รบกัน อยู่ตลอดเวลา ใช้อาวุธต่อสู้กัน เพื่อแย่งชิงนางฟ้า หรือ แย่งชิงตัวกามคุณ ระหว่างกัน อยู่เป็นนิจ เดี๋ยวนี้ ก็ยังรบกันอยู่ รบกันระหว่าง ฝ่ายดำ กับฝ่ายขาว หรือ ฝ่ายกล้ากับฝ่ายกลัว รบอยู่อย่างนั้น

แม้แต่ในภาพของสวรรค์ ก็ยังแย่งชิง กามคุณ หรือ แย่งชิงนางฟ้า กันอยู่ คือมีความมักมาก หลงไหลในกาม จนต้องรบราฆ่าฟันกัน ไม่มีวันจบสิ้น เทวดาเป็นผู้ไม่มีเหงื่อ อย่างมนุษย์ แต่เทวดากลับเร่าร้อน อยู่ในกามรส อันไม่มีที่สิ้นสุด จิตของเทวดาหรือ ผู้ที่อยู่ในเทวภูมิ จึงไม่อาจสงบเย็นลงได้

พระพุทธองค์ ทรงเสด็จมาโปรดในสวรรค์เหมือนกัน ในภาพจะเห็นว่า พระพุทธเจ้า ทรงบรรเลงพิณรูปหนึ่ง อีกรูปหนึ่ง ทรงถือพระขรรค์ (ซึ่งหมายถึงปัญญา)

จิตของผู้ที่อยู่ในเทวภูมินี้ เป็นจิตที่หมกมุ่นในกิเลสกาม วุ่นในเกียรติยศ ศักดิ์ศรี แข่งดี ชิงเด่น มีจิตที่คุพอง อยู่เหนือผู้อื่น แม้จะถือว่า เป็นภพภูมิ ที่สูงกว่า ภพภูมิทั้ง ๔ ที่กล่าวมาแล้ว แต่เทวดา ก็นิพพานไม่ได้ เพราะ ติดข้อง ในกามคุณ อยู่นั่นเอง

อาจจะเป็น เพราะเหตุนี้กระมัง การบูชาเทวดา ทั้งหลาย จึงต้องมีอะไรๆ ที่เป็นเครื่องเซ่นไหว้ เป็นพิเศษ หรือต้องมีอามิสบูชา ล้ำเลิศจึงจะสำเร็จ ตามที่ต้องอ้อนวอนร้องขอ

 

 "คัดจาก หนังสือดอกโมกข์ รายตรีมาส ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ สิงหาคม-ตุลาคม ๒๕๔๒"