คำบรรยายภาพปฏิจจสมุปบาท

๕.๓ ห่วงโซ่ที่ ๓. คือ วิญญาณ ซึ่งอุปมาดัง ลิงถือลูกแก้ว ลับๆล่อๆ อยู่หน้า ประตูห้อง "จิต" หรือวิญญาณนี้ กลิ้งกลอกไปมา เหมือนกับ ลิงที่ไม่มีหยุดนิ่ง แกว่งไป แกว่งมา อยู่ตลอดเวลา ยากที่จับมาฝึก ให้หยุดนิ่งได้ ปริศนาธรรมของ วิญญาณ จึงเปรียบเหมือนอย่าง ลิงที่ถือลูกแก้ว เปิดประตูออกมา แล้ววิ่งหายวับ กลับเข้าไปข้างใน ลูกแก้วพุทธะ ในมือลิง วิญญาณคือ การรู้ทางอายตนะ ๖ อันได้แก่ หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ มิใช่วิญญาณ ที่ล่องลอย อย่างที่ชาวบ้านคิด แต่อย่างใด

 "คัดจาก หนังสือดอกโมกข์ รายตรีมาส ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ สิงหาคม-ตุลาคม ๒๕๔๒"