คำบรรยายภาพปฏิจจสมุปบาท

๕.๑๑ ห่วงโซ่ที่ ๑๑. คือ ชาตหมายถึงการเกิดขึ้น ในภาพที่เขียน เป็นรูปผู้หญิงนอนคว่ำ ในท่าที่คลอดลูก ออกมา เห็นรูปทารก อยู่ที่หว่างขา เมื่อมีภพ ก็ต้องมีชาติตามมา นั่นคือ การเกิด แต่ในความหมาย ของท่านอาจารย์พุทธทาสภิกขุ ท่านมิได้หมายถึง การเกิด จากครรภ์มารดา ชาติ คือ การเกิดทาง จิตวิญญาณ เป็นการเกิด ทางนามธรรม ที่เกิดด้วยอุปาทาน ที่ปรุงขึ้นมา เป็นความรู้สึกว่า "ตัวกู" นี่คือ การเกิด หรือ "ชาติ" ในภาษาธรรม การได้อายตนะเฉพาะ เรียกว่า ชาติ เพราะมีอุปาทานก็มีภพ เพราะมีภพ ก็มีชาติ เพราะมีชาติ ก็มีชรามรณะ เกิดขึ้น พร้อมเป็นความทุกข์ 

 

"คัดจาก หนังสือดอกโมกข์ รายตรีมาส ปีที่ ๑ ฉบับที่ ๒ สิงหาคม-ตุลาคม ๒๕๔๒"